FR╔TTIR

---------------------

Jan˙ar 2007

---------------------

---------------------

---------------------

---------------------

---------------------

---------------------

---------------------

---------------------

---------------------

---------------------

---------------------

---------------------

---------------------

 

---------------------

 

---------------------

 

---------------------

 

Heim ForsÝ­a Heim   Til baka ß      F R ╔ T T I R

 

------------------------------------------------------------------------------

------ F R ╔ T T I R -------

Febr˙ar 2007

------------------------------------------------------------------------------

27 feb 2007

Lo­nan er best.

Klßm■ingshˇpnum bo­in gysting Ý Eyjum.

Gul stjarna sett ß ■ennan hˇp.

(Lesa betur)

------------------------------------------------------------------------------

26 feb 2007

Vitum vi­ nˇg um RÝtalÝn??

(Lesa betur)

------------------------------------------------------------------------------

25 feb 2007

BŠjarstjˇrn Hornafjar­ar.......

VegstŠ­i....

Ëvi­eigandi a­ mÝnu mati.

(Lesa betur)

------------------------------------------------------------------------------

22 feb 2007

Ůrˇun matvŠla framlei­slu ?? 

(SpilaMinnstabarn Ý heimi)

------------------------------------------------------------------------------

20 feb 2007

Minnsta barn Ý heimi

Minnsta barn Ý heimi 

(SpilaMinnstabarn Ý heimi)

------------------------------------------------------------------------------

20 feb 2007

 

Hraustir vei­imenn ■essir strßkar

(SpilaHraustir Hornfir­ingar)

 

 

 

Hva­ eru erf­abreytt matvŠli?

 

Erf­abreytt matvŠli

Erf­abreytt kallast matvŠli framleidd ˙r lÝfverum, sem breytt hefur veri­ lÝtillega me­ utana­komandi erf­aefni. Mikill meirihluti ■eirra eru nytjapl÷ntur og afur­ir ■eirra.

 

Erf­abreytingarnar hafa einkum beinst a­ aukinni framlei­slu me­ ■vÝ a­ gera pl÷nturnar ˇnŠmar fyrir skordřrum og illgresisey­andi efnum.

 

Mest er framleitt af erf­abreyttum sojabaunum, maÝs, olÝufrŠjum, kart÷flum og tˇm÷tum auk ba­mullar og tˇbaks. BandarÝkin eru langstŠrsti framlei­andi og ˙tflytjandi erf­abreyttra nytjaplantna. ┴ eftir ■eim koma Kanada og KÝna en minnst er framlei­slan Ý Evrˇpu.

┴ al■jˇ­avettvangi hafa erf­abreytt matvŠli veri­ miki­ til umrŠ­u og ekki eru allir ß eitt sßttir um ßhrif ■eirra. UmrŠ­an hefur veri­ af tvennum toga, annars vegar hvort matvŠlin geti haft ska­leg ßhrif ß heilsu manna og hinsvegar hva­a ßhrif rŠktun erf­abreyttra nytjaplantna hafi ß umhverfi­ og lÝfrÝki­ Ý heild.

Hva­ sem ■essari umrŠ­u lÝ­ur eru erf­abreytt matvŠli komin ß marka­ vÝ­a um heiminn. NŠrri vÝst mß telja a­ afur­ir erf­abreyttra plantna sÚu einnig ß bo­stˇlnum hÚrlendis Ý einhverjum mŠli. Helst er ■ß um a­ rŠ­a afur­ir sem innihalda sojamj÷l, maÝs og tˇmata.

Veruleg aukning hefur or­i­ ß matvŠlaframlei­slu Ý heiminum undanfarna ßratugi fyrir tilstilli hef­bundinna kynbˇta.

 

═ fljˇtu brag­i vir­ist munurinn ß hef­bundnum kynbˇtum og erf­atŠkninni, sem notu­ er til framlei­slu erf­abreyttra matvŠla ekki řkja mikill.

 

Me­ hef­bundnum kynbˇtum eru m÷rg gen flutt milli skyldra lÝfvera en me­ erf­atŠkninni eru eitt e­a ÷rfß gen flutt milli lÝfvera ˇhß­ skyldleika ■eirra. Ůannig er til dŠmis unnt a­ flytja gen ˙r bakterÝum e­a dřrum Ý pl÷ntur, sem ekki er hŠgt me­ hef­bundnum kynbˇtum.

Hollusta
Spurningarnar sem vi­ st÷ndum frammi fyrir var­andi hollustu og ÷ryggi erf­abreyttra matvŠla eru sÝ­ur en svo einfaldar. Hversu vel sem vi­ treystum vÝsindunum eru sv÷rin hvorki augljˇs nÚ einhlÝt. Ůannig er vandasamt a­ meta hvort muni vega ■yngra, kostir e­a gallar erf­abreyttra matvŠla ■egar til lengdar lŠtur.

Kostir
Ef vi­ lÝtum fyrst ß kostina er ljˇst a­ me­ ■essari tŠkni er m÷gulegt a­ framlei­a hraustari pl÷ntur me­ ■oli gegn plßgum, illgresisey­um, ■urrki og kulda.

 

Auk ■ess er stefnt a­ framlei­slu plantna sem geta nřtt betur sˇlarljˇs og nŠringarefni, sem ■ř­ir a­ ■Šr gŠtu vaxi­ hra­ar en ˇbreyttar pl÷ntur.

 

Ůetta mun hafa Ý f÷r me­ sÚr nřtingu ß­ur ˇrŠktanlegra landsvŠ­a. Miklar vonir eru ■annig bundnar vi­ a­ me­ beitingu erf­atŠkninnar Ý landb˙na­i ver­i hŠgt a­ brau­fŠ­a heiminn.

Ůß ver­ur einnig hŠgt a­ auka nŠringargildi matvŠla Ý fßtŠkari hlutum heimsins ■ar sem fŠ­an er oft einhŠf. SamkvŠmt spß FAO ■arf a­ tv÷falda uppskeruna til a­ mŠta fŠ­u■÷rfinni Ý heiminum ß nŠstu 30 ßrum en ■a­ ver­ur varla m÷gulegt nema til komi nř tŠkni Ý landb˙na­i.

Hagur matvŠlai­na­arins af erf­abreyttum matvŠlum getur or­i­ margvÝslegur. B˙ast mß vi­ fj÷lbreyttari matvŠlum me­ auki­ geymslu- og flutnings■ol, bŠtta vinnslueiginleika, nŠringargildi og brag­gŠ­i. ═ raun vir­ist Ýmyndunarafli­ eitt takmarka m÷guleika okkar Ý ■essum efnum.

Erf­abreyttar nytjapl÷ntur voru framleiddar ß um 40 milljˇnum hektara lands Ý heiminum ßri­ 1999. MŠlanlegur ßrangur af framlei­slu ■eirra er einkum sß a­ notkun eiturefna Ý landb˙na­i hefur minnka­ um 20-40%. Minnkun ß notkun eiturefna um 10% ■ř­ir um 200 milljˇn BandarÝkjadala sparna­ fyrir bŠndur.

Einnig ber a­ lÝta ß heilsufarslegan ßvinning og minnka­a umhverfismengun vegna minni notkunar eiturefna Ý landb˙na­i. ┌tflutningstekjur BandarÝkjanna af landb˙na­arafur­um nßmu ßri­ 1999 um 50 millj÷r­um dala en vaxandi hluti ˙tflutningsins eru erf­abreyttar afur­ir. Ůeir sem hagnast mest ß framlei­slu erf­abreyttra nytjaplantna eru lÝftŠknifyrirtŠki og bŠndur.

Ëkostir
Mßlin vandast talsvert ■egar fjalla­ er um gallana sem fylgja framlei­slu erf­abreyttra lÝfvera. Ůeir eru af allt ÷­rum toga, tengjast meira tilfinningum og valda ßhyggjum vegna ■ess a­ mun minna er vita­ um ■ß en kostina.

 

Tortryggni og ˇtti vi­ ˇvissuna um hugsanlegan heilsu- og umhverfisska­a auk tr˙arlegra og si­fer­ilegra spurninga einkenna ■ß umrŠ­u.

┴vinningur neytenda af erf­abreyttum matvŠlum er heldur ekki merkjanlegur og hafa neytendasamt÷k vÝ­a um heim barist hatrammlega gegn ■eim.

 

Einnig hafa umhverfissamt÷k vÝ­a mŠlt gegn rŠktun erf­abreyttra lÝfvera ß ■eim forsendum a­ h˙n valdi breytingum ß nßtt˙rulegum grˇ­ri me­ ˇfyrirsjßanlegum aflei­ingum fyrir allt lÝfrÝki­.

Varnara­ger­ir
┴ri­ 1998 gekk Ý gildi regluger­ Evrˇpusambandsins (ESB) um sÚrstakar merkingar ß afur­um ˙r erf­abreyttum maÝs, sem Štla­ er a­ vernda neytendur og veita ■eim val.

 

┴ri­ 2000 gaf ESB ˙t a­ra regluger­ ■ar sem kve­i­ er ß um a­ merkja beri einnig erf­abreytt aukefni og brag­efni. Ůannig er n˙ skylt a­ merkja slÝkar afur­ir me­ ˇyggjandi hŠtti.

 

Ennfremur eru Ý gildi sÚrst÷k l÷g um marka­ssetningu erf­abreyttra lÝfvera og afur­a ■eirra. Neytendur Ý Evrˇpu hafa ■annig val um ■a­ hvort ■eir kaupa erf­abreytt matvŠli e­a ekki.

Lokaor­
Ljˇst er a­ miklar rannsˇknir liggja a­ baki ■eim erf­abreyttu matvŠlum sem ■egar eru komin ß marka­inn. ١tt ekkert bendi til ■ess Ý dag a­ ■au sÚu hŠttuleg heilsu manna er ekki unnt a­ ˙tiloka ska­semi ■eirra um alla framtÝ­.

 

Svipa­a s÷gu er reyndar hŠgt a­ segja um fleiri matvŠli, sem ekki eru erf­abreytt. Mikil ˇvissa rÝkir einnig um langtÝmaßhrif erf­abreyttra nytjaplantna ß umhverfi­.
 

------------------------------------------------------------------------------

17_02_2007

HßloftakynlÝf

 

A­ stunda kynlÝf Ý hßloftunum hefur lengi ■ˇtt eftirsˇknarvert hjß m÷rgum hˇpum og menn vi­ ■essa ämanndˇmsvÝgslu" sag­ir ver­a me­limir Ý svok÷llu­um ämile-high"-kl˙bbi.

 

A­ k˙ldrast Ý ■rengslum inni ß klˇsetti e­a milli matarvagna er hins vegar ekki fyrir alla og ■vÝ er fyrirtŠki eitt Ý Bretlandi n˙ a­ undirb˙a ■ß nřjung a­ bjˇ­a upp ß ÷llu ■Šgilegri a­stŠ­ur fyrir ■ß sem hafa hug ß a­ stunda kynlÝf Ý flugi.

 

FyrirtŠki­ mun bjˇ­a upp ß tvÝhreyfils Piper Aztec-vÚl, sem ver­ur sta­sett ß flugvelli Ý Glouchestershire, og tekur tvo far■ega. Er p÷runum fyrst bo­i­ upp ß kampavÝn og jar­arber ß­ur en haldi­ eru um bor­ Ý flugvÚlina ■ar sem äkl˙bbaa­ildin" er trygg­.

 

Ver­ fer­anna er frß 250 pundum, e­a tŠpar 34.000 kr. fyrir hßlftÝma flugfer­ og upp Ý 100.000 kr. fyrir 90 mÝn˙tna fer­. Fß p÷rin sÝ­an, a­ s÷gn breska dagbla­sins Observer, skÝrteini afhent a­ flugfer­ lokinni, auk ■ess sem fyllsta tr˙na­i er heiti­.

 

Svipu­ fyrirtŠki hafa veri­ starfrŠkt Ý BandarÝkjunum um skei­ og njˇta ■au, a­ s÷gn Bob Smith, flugmanns hjß Mile High Atlanta, vinsŠlda hjß ÷llum aldurshˇpum, ■ˇtt ekki standi allir sig ■egar ß hˇlminn er komi­.

 

HÚr getur ■˙ panta­ fer­ (Lesa..nßnar)

------------------------------------------------------------------------------

17_02_2007

KÝnverjar snŠ­a ß myrkvu­um veitingasta­.

 

Nřjasta Š­i­ Ý Peking Ý KÝna er a­ bor­a ß myrkvu­um veitingasta­. Veitingasta­urinn er ß vinsŠlum sta­ Ý borginni og ver­a gestir a­ ■reifa eftir ■jˇnunum.

 

Ůa­ hefur komi­ fyrir a­ menn missa matinn yfir sig og menn ver­a a­ treysta ■vÝ a­ fß ■a­ sem ■eir p÷ntu­u, og ■ß brag­laukunum en ekki sjˇninni.

 

Ůjˇnarnir ganga um me­ sÚrstaka nŠtursjˇnauka. Veitingasta­urinn er sß fyrsti myrkva­i Ý KÝna.

 

Einn gesta segir Ý samtali vi­ Reuters a­ fˇlki lÝ­i vel Ý myrkrinu, ■a­ finni til samkenndar og slaki ß enda ■÷rf ß Ý n˙tÝmasamfÚlagi.

 

Banna­ er a­ nota vasaljˇs, ljˇs Ý farsÝmum e­a a­ra ljˇsgjafa inni ß veitingasta­num. Til stendur a­ opna fleiri slÝka veitingasta­i vÝ­a um KÝna.

 

------------------------------------------------------------------------------

äGeimkart÷flurô nřjasta Š­i­ Ý SjanghŠ

 

KÝnverskar ägeimkart÷flurô njˇta n˙ grÝ­arlegra vinsŠlda Ý SjanghŠ Ý KÝna,

en borgin er ■ekkt fyrir a­ vera me­ puttann ß p˙lsinum ■egar kemur a­

■vÝ hva­ ■yki vera samkvŠmt nřjustu tÝsku.

 

Kart÷flurnar sem um rŠ­ir ■ykja nokku­ sŠtar ß brag­i­ og ■Šr eru

fjˇlublßar ß lit. ŮŠr kallast hinu frumlega nafni äFjˇlublßtt br÷nugras ■rÝrô.

ŮŠr voru rŠkta­ar ˙r sŠ­um sem st÷kkbreyttust er ■au voru um bor­ Ý kÝnverskri geimferju. Frß ■essu greinir dagbla­ Ý SjanghŠ Ý dag.

 

RŠktandinn, Haikou Purple Orchid Co. Ltd., kynnir n˙ kart÷flurnar sem

÷­ruvÝsi val ■egar kemur a­ mat. Veitingasta­ir Ý borginni bjˇ­a n˙ upp ß kart÷flurnar Ý tengslum vi­ ValentÝnusardaginn og hŠgt er a­ fß ■Šr dj˙psteiktar, Ý salati, eftirrÚttum e­a jafnvel Ý Ýsdrykkjum.

 

Geimfer­arstofnun KÝna heldur ■vÝ fram a­ h˙n hafi framleitt fj÷ldann allan

af st÷kkbreyttum ßv÷xtum og grŠnmeti, me­ ■vÝ a­ lßta geimgeisla leika

um sŠ­i­ auk ■ess sem ■rřstingurinn Ý geimferjunni og ■yngdarleysi hafi

haft ßhrif ß ■a­.

 

Landb˙na­arsÚrfrŠ­ingar Ý KÝna segja a­ pl÷ntur sem eru rŠkta­ur ˙r ■esskonar sŠ­i sÚu har­gerari, nŠringarrÝkari og gefi meira af sÚr. Margir vÝsindamenn hafa hinsvegar haldi­ ■vÝ fram a­ hŠgt sÚ a­ nß fram s÷mu ßhrifum Ý venjulegum rannsˇknarstofum ß j÷r­u ni­ri.

 

------------------------------------------------------------------------------

....

Elsti sonur FÝdels Kastrˇ K˙buforseta, FÝdel Kastrˇ Diaz Balart, segir bata

f÷­ur sÝns vi­unandi, en forsetinn gekkst undir uppskur­ vegna sřkingar Ý meltingarvegi Ý fyrra.

 

Ra˙l Kastrˇ, brˇ­ir forsetans og varnarmßlarß­herra K˙bu, hefur seti­ Ý forsetastˇli Ý um hßlft ßr vegna heilsubrests forsetans.

 

Sonur Kastrˇ, sem kalla­ur er äLitli FÝdelô, Fidelito, segir ■a­ von ■jˇ­arinnar

a­ fa­ir hans nßi sÚr og allra byltingarsinna almennt.

 

EmbŠttismenn ß K˙bu hafa Ýtreka­ neita­ ■eim fullyr­ingum

BandarÝkjastjˇrnar a­ forsetinn sÚ me­ krabbamein. 30. jan˙ar s.l. var birt myndband af Kastrˇ ■ar sem hann virtist nokku­ hress og slˇ ß lÚtta strengi me­ forseta Venes˙ela, Hugo Chavez

------------------------------------------------------------------------------

10 feb 2007

 

T÷lt mˇt ß hestavellinum

(Spila)

------------------------------------------------------------------------------

9 feb 2007

 Geta lesi­ hugsanir

(Lesa betur)

------------------------------------------------------------------------------

09 02 2007

Har­ur ßrekstur Ý Hamarsfir­i vi­

illa hßls. Engin alvarleg  slys ß fˇlki..

(Spila)

------------------------------------------------------------------------------

07 02 2007

Lo­nuflotinn

okkar helsta von.....

(Spila)

------------------------------------------------------------------------------

07 02 2007

Hreindřr ß Horni

(Spila)

------------------------------------------------------------------------------

7 Feb 2006

Eldur Ý jar­hŠ­ ß Hˇtel H÷fn

(Sko­a Betur)

------------------------------------------------------------------------------

6 feb 2007

Lo­nubrŠ­slunni

ß Akureyri loka­......

(Lesa betur)

------------------------------------------------------------------------------

06_02_2007

Lo­nuflotinn ˙t af Hornafir­i

(Sko­a)

 

------------------------------------------------------------------------------

5 Feb 2007

═slandsmˇt Ý bekkpressu

2007

Ingi Stefßn tˇk ■ßtt

fyrir h÷nd okkar

Hornfir­inga

(Spila)

------------------------------------------------------------------------------

4 feb 2007

┌lfur ˙lfur og loftlags breytingar

(Lesa)

------------------------------------------------------------------------------

4 Feb 2007

Loftlags breytingar

og tr˙arbr÷g­ (Lesa)

------------------------------------------------------------------------------

Lo­nan flŠ­ir upp ß land grunni­ og er ˙tliti­ mj÷g gott.

Jˇna E­valds er a­ landa 450 tonnum.

Krossey er vŠntanleg

seinnipartinn me­ 250 tonn.

BŠ­i skipin munu taka grunnnˇtina.

4 feb 2007

------------------------------------------------------------------------------

Ůetta er n˙ meira rugli­, a­ hrŠ­a fullt af fˇlki.(Spila )....

■a­ er eins og ve­ri­ hafi aldrei breyst

kva­ me­ s˙pereldgos (Lesa)

------------------------------------------------------------------------------

Lo­nukvˇtinn aukinn:

Ekki slŠmt ■etta:

24 ■˙sund ß Hornafj÷r­ Ý sta­ 11 ■˙sund

sjßvar˙tvegsrß­uneyti­ gaf Ý dag ˙t regluger­, a­ till÷gu Hafrannsˇknastofnunar, um a­ auka lo­nukvˇtann ß vetrarvertÝ­inni Ý 370 ■˙sund lestir, e­a um 190 tonn, a­ ■vÝ er fram kemur Ý frÚttatilkynningu frß rß­uneytinu.

Ůegar heildarkvˇtanum hafi veri­ skipt ß milli ■jˇ­a Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i samninga hafi Ýslensk skip heimild til a­ vei­a 300.245 tonn af lo­nu ß yfirstandandi vertÝ­ ┴fram ver­i fylgst me­ g÷ngu lo­nunnar og kvˇtinn aukinn sÝ­ar ef ßstŠ­a ■yki til.

------------------------------------------------------------------------------

.