T÷lvupˇstur      SÝmi : 864 2130      478 1397      Heim ForsÝ­a Heim

 bet@bet.is

 

.

Bj÷rn Emil Traustason.

Fj÷lskylduvŠn starfsmannastefna.

FyrirtŠkinu og starfsm÷nnum til hagsbˇta.

═ ßranna rßs hafa a­stŠ­ur fj÷lskyldna og fyrirtŠkja breyst miki­ m.a. vegna meiri atvinnu■ßttt÷ku kvenna og vaxandi vilja karla til a­ taka beinan ■ßtt Ý um÷nnun og uppeldi barna.  SamhŠfing starfs og fj÷lskyldußbyrg­ar er vandamßl sem hefur Ý kj÷lfari­ fari­ vaxandi og er ßstŠ­an m.a. s˙ a­ vinnumarka­urinn hefur a­ takm÷rku­u leyti laga­ sig a­ breyttum a­stŠ­um. 

Hugtaki­ fj÷lskyldußbyrg­ tekur til ßbyrg­ar einstaklings ß um÷nnun og velfer­ barna, maka e­a samb˙­ara­ila, foreldra og annarra Šttingja og heimilisstarfa.  Ef spenna rÝkir ß milli starfs og fj÷lskyldußbyrg­ar einstaklinga er ■a­ til ska­a fyrir bŠ­i ■ß og fyrirtŠkin. 

FramsŠkin fyrirtŠki hafa brug­ist vi­ vandamßlinu me­ ■vÝ a­ innlei­a fj÷lskylduvŠna starfsmannastefnu.  Fj÷lskylduvŠn starfsmannastefna er markviss stefna fyrirtŠkis sem gerir starfsm÷nnum kleift a­ samhŠfa starf og fj÷lskyldußbyrg­, fyrirtŠkjunum til hagsbˇta og starfsm÷nnunum til aukinna lÝfsgŠ­a.

Fj÷lskylduvŠn starfsmannastefna tekur tillit til fj÷lskyldußbyrg­ar allra starfsmanna ßn tillits til aldurs og ■ess hva­a st÷­u ■eir gegna.  Rannsˇknir hafa leitt Ý ljˇs a­ ßvinningur fyrirtŠkjanna er m.a. fˇlginn Ý eftirfarandi ■ßttum: meiri starfsßnŠgju, a­ starfsmenn leggja har­ar a­ sÚr Ý starfi, betri frammist÷­u Ý starfi/auknum afk÷stum og reynsla/■ekking starfsmanns helst innan fyrirtŠkisins.

VinnutÝmi og ßlag

Kannanir hafa leitt Ý ljˇs a­ mikil fylgni er ß milli st÷­u einstaklinga Ý fyrirtŠkjunum og ■ess hvers ■eir ˇska sÚr til a­ geta samhŠft betur starf og fj÷lskyldußbyrg­.  Vel mennta­ fˇlk, stjˇrnendur og sÚrfrŠ­ingar, hefur mikinn sveigjanleika Ý starfi.

Ůessi hˇpur fˇlks getur ■vÝ skipulagt vinnutÝma og t÷ku orlofs Ý samrŠmi vi­ ■arfir fj÷lskyldunnar.  Aftur ß mˇti fylgir st÷rfum ■essara einstaklinga oft miki­ andlegt ßlag sem hefur ßhrif ß fj÷lskyldulÝfi­ vegna ■ess a­ ■au eru yfirleitt sÚrtŠkari en st÷rf minna mennta­s fˇlks, kr÷furnar sem ger­ar eru til vi­komandi starfsmanna eru ekki eins skřrar, auk ■ess sem tÝmapressa og kr÷fur um ßrangur einkenna ■au.

Sveigjanleiki Ý starfi lÚttir ■vÝ ekki tiltakanlega daglegt lÝf ■essa starfsfˇlks.  Minna mennta­ fˇlk skortir hins vegar sveigjanleika Ý starfi en ■ess Ý sta­ fylgir st÷rfum ■ess sjaldnast sama andlega ßlag.  Skipulagning vinnutÝma og e­li starfa getur ■vÝ haft neikvŠ­ ßhrif ß fj÷lskyldulÝf starfsmanna og rekstur fyrirtŠkja.

NeikvŠ­ ßhrif

┴lag sem fylgir starfi getur haft neikvŠ­ ßhrif ß fj÷lskyldulÝf starfsmanna ß sama hßtt og ßlag vegna fj÷lskyldua­stŠ­na getur haft neikvŠ­ ßhrif ß frammist÷­u starfsmanna ß vinnusta­.  NeikvŠ­ ßhrif starfs ß fj÷lskyldulÝf geta m.a. veri­ fˇlgin Ý a­ starfsma­ur hefur hvorki tÝma til ■ess a­ sinna eigin ■÷rfum nÚ fj÷lskyldunnar, heimilisst÷rfin sitja ß hakanum, hann er ge­vondur og orkulaus.

┴lag vegna fj÷lskyldua­stŠ­na sem bitnar ß vinnuveitanda birtist m.a. Ý ■vÝ a­ starfsma­ur neitar a­ vinna yfirvinnu, a­ fara Ý vi­skiptafer­ir, hann afkastar minna Ý starfi en ß­ur og ß erfitt me­ a­ taka vi­ fyrirmŠlum.

Ůa­ er hagur starfsmanna, fj÷lskyldna og fyrirtŠkjanna sem ■eir vinna hjß, a­ leita­ sÚ lei­a til ■ess a­ draga ˙r ■essum ßhrifum.  Starfsmenn fyrirtŠkja eru einstaklingar sem hafa skyldum a­ gegna bŠ­i gagnvart fj÷lskyldu og vinnuveitanda.

  Ůa­ er ■vÝ ßvinningur beggja a­ vinnuveitandi skipuleggi vinnu starfsmanna ß ■ann hßtt a­ teki­ sÚ tillit til fj÷lskyldußbyrg­ar.  SamhŠfing starfs og fj÷lskyldußbyrg­ar er hins vegar ekki eing÷ngu verkefni stjˇrnenda.  Stjˇrnendur ■urfa Ý samvinnu vi­ starfsmenn a­ leita ˙rlausna bŠ­i fyrirtŠkjum og starfsm÷nnum til hagsbˇta.  Mˇtun fj÷lskylduvŠnnar starfsmannastefnu er fyrsta skrefi­. 

Fj÷lskylduvŠn starfsmannastefna

A­ilum sem hafa reynslu af a­ rannsaka tengsl starfs og fj÷lskyldußbyrg­ar og af ■vÝ a­ innlei­a fj÷lskylduvŠna starfsmannastefnu ber saman um a­ ekki sÚ til einhlÝtt svar vi­ ■vÝ hva­ sÚ fj÷lskylduvŠnt fyrirtŠki.

Fj÷lskylduvŠn starfsmannastefna ■arf a­ taka mi­ af ■vÝ hvers konar fyrirtŠki er um a­ rŠ­a hverju sinni, starfsemi ■ess, stŠr­ ■ess, einstaklingunum sem starfa ■ar og skipulagningu vinnunnar.  Auk ■ess mˇtast h˙n ˇhjßkvŠmilega af ■vÝ hversu mikil opinbera ■jˇnustan er Ý ■eim l÷ndum sem fyrirtŠkin eru.

Fj÷lskylduvŠn starfsmannastefna hjß fyrirtŠkjum ■ar sem meirihluti starfsmanna vinnur st÷rf sem fylgir miki­ andlegt ßlag felst einkum Ý ■vÝ a­ draga ˙r neikvŠ­um ßhrifum starfs ß fj÷lskyldulÝf t.d. me­ betri skipulagningu og skiptingu verkefna svo og m÷guleika ß a­ leysa verkefni heima fyrir.  Minna mennta­ fˇlk leggur hins vegar mikla ßherslu ß sveigjanlegri vinnutÝma.

Sta­a einstaklinga innan fyrirtŠkja hefur ekki eing÷ngu ßhrif ß mismunandi ˇskir ■eirra heldur einnig ß ■a­ a­ hva­ miklu leyti fyrirtŠkin vir­ast rei­ub˙in a­ taka tillit til fj÷lskyldußbyrg­ar ■eirra.  Ůetta var ein af ni­urst÷­um vi­amikillar k÷nnunar sem Philip Hwang, prˇfessor Ý ■rˇunarsßlarfrŠ­i vi­ hßskˇlann Ý Gautaborg, ger­i hjß 250 stŠrstu fyrirtŠkjunum Ý SvÝ■jˇ­.

Hann kanna­i hva­a stu­ning fyrirtŠkin gŠtu e­a gŠtu ekki veitt fe­rum Ý starfi.  ═ ljˇs kom a­ vŠri starfsma­ur sem ˇska­i eftir ■vÝ a­ teki­ vŠri tillit til fj÷lskyldußbyrg­ar hans mikilvŠgur fyrir fyrirtŠki og/e­a erfitt a­ rß­a jafn hŠfan einstakling Ý starfi­ hans, ■ß lÚtu stjˇrnendur fyrirtŠkisins sÚr lynda a­ ver­a vi­ ˇskum hans.

Ef um var a­ rŠ­a einstakling sem skipti fyrirtŠki­ minna mßli, gat spurningin um sveigjanleika hins vegar sn˙ist upp Ý spurninguna um tilflutning Ý starfi, upps÷gn e­a launalŠkkun.  MikilvŠgt er a­ fyrirtŠki fari hvorki Ý manngreinarßlit nÚ mismuni einstaklingum og ■vÝ ■arf fj÷lskylduvŠn starfsmannastefna a­ taka tillit til allra starfsmanna ßn tillits til ■ess hva­a st÷­u ■eir gegna.

┴vinningur fyrirtŠkja

═ nřlegum rannsˇknum hefur veri­ l÷g­ ßhersla ß a­ kanna tengslin ß milli ■ess a­ fyrirtŠki geri starfsm÷nnum kleift a­ samhŠfa starf og fj÷lskyldußbyrg­ og eftirtalinna ■ßtta:

  • Meiri starfsßnŠgju.

  • A­ starfsmenn leggja har­ar a­ sÚr Ý starfi.

  • Betri frammist÷­u Ý starfi/auknum afk÷stum.

  • Reynsla/■ekking starfsmanns helst innan fyrirtŠkisins.

Ein helsta ni­ursta­a bandarÝsku rannsˇknarinnar National Study of the Changing Workforce frß ßrinu 1997 var t.a.m. a­ starfsmenn sem vinna Ý starfsumhverfi sem sřnir ■eim stu­ning, vir­ingu, sanngirni og vi­urkenningu ß einkalegum ■÷rfum ■eirra ? a­ ■eir eiga sÚr lÝf utan vinnusta­arins - upplifa mesta starfsßnŠgju.

Auk ■ess kom fram a­ starfsmenn sem starfa Ý slÝku starfsumhverfi eru viljugri til ■ess a­ leggja har­ar a­ sÚr Ý starfi heldur en krafist er af ■eim til ■ess a­ leggja sitt af m÷rkum svo a­ fyrirtŠki nßi ßrangri.

┴hugasamir og tryggir starfsmenn hafa tilhneigingu til ■ess a­ taka ß sig aukna ßbyrg­ og leggja har­ar a­ sÚr Ý starfi sem aftur hefur mŠlanleg ßhrif ß neytendatrygg­, ßnŠgju vi­skiptavina, tekjur, hagna­ og hlutvir­i.

Rannsˇknin leiddi Ý ljˇs a­ aukin starfsgŠ­i og hli­hollt starfsumhverfi eru ßrangursrÝk lei­ til ■ess a­ ÷­last trygg­ starfsmanna.  Trygg­ starfsmanna og vi­skiptavina er hverju fyrirtŠki mj÷g mikils vir­i. Trygg­ starfsmanna hefur mikil ßhrif ß trygg­ vi­skiptavina og er jafnframt einn mikilvŠgasti ■ßtturinn Ý vexti og vi­gangi fyrirtŠkis.

SÝ­ast en ekki sÝst leiddi rannsˇknin Ý ljˇs a­ starfsmenn sem eiga Ý erfi­leikum me­ a­ samhŠfa starf og fj÷lskyldußbyrg­ eru ■risvar sinnum lÝklegri til a­ Ýhuga a­ segja upp vinnunni heldur en ■eir sem eiga ■ess kost a­ samhŠfa ■etta tvennt.  Ůegar starfsm÷nnum er gert kleift a­ samhŠfa starf og fj÷lskyldußbyrg­ aukast lÝkurnar mj÷g ß ■vÝ a­ ■eir vilji vera ßfram hjß fyrirtŠkinu.

┴vinningur fyrirtŠkja af ■vÝ a­ innlei­a fj÷lskylduvŠna starfsmannastefnu er auk ■ess fˇlginn Ý ■vÝ a­ auka mß fj÷lda umsŠkjenda um st÷rf me­ ■vÝ a­ gera grein fyrir ■vÝ Ý auglřsingum a­ fyrirtŠki­ taki tillit til fj÷lskyldußbyrg­ar starfsmanna.

Margir meta kosti eins og sveigjanlegan vinnutÝma til jafns vi­ laun og a­ra umbun.  FyrirtŠki sem eru fj÷lskylduvŠn fß ennfremur jßkvŠ­a umfj÷llun ˙t ß vi­ og ■ar me­ gˇ­a kynningu en gˇ­ur or­stÝr getur skipt sk÷pum Ý rekstri fyrirtŠkja. 

Vi­horf stjˇrnenda skiptir sk÷pum

┴ fj÷lskylduvŠnum vinnusta­ ■urfa stjˇrnendur a­ tileinka sÚr ■a­ vi­horf a­ vinnan og fj÷lskyldußbyrg­ starfsmanna sÚu ekki ■Šttir sem stangast ß heldur styrki hvor annan.

JßkvŠtt vi­horf bŠ­i stjˇrnenda og starfsmanna skiptir miklu mßli ef ■a­ ß a­ bera tilŠtla­an ßrangur a­ innlei­a fj÷lskylduvŠna starfsmannastefnu.

Stjˇrnendur gegna lykilhlutverki Ý ■essu sambandi ■vÝ stu­ningur ■eirra tryggir a­ teki­ sÚ ß ■eim vandamßlum sem geta komi­ upp ■egar starfsmenn fara ■ess ß leit a­ tillit sÚ teki­ til fj÷lskyldußbyrg­ar ■eirra.

JßkvŠtt vi­horf stjˇrnenda er Ý raun forsenda fyrir ■vÝ a­ starfsma­ur nřti sÚr ■ß m÷gulega sem fyrirtŠki hefur a­ bjˇ­a.

 

 

Hafi­ eftirfarandi a­ ley­arljˇsi.

  • Starfsfˇlk sÚ ßnŠgt me­ vinnusta­inn sinn og starfsumhverfi ■ess allt.

  • Samhugur, samstarf og gagnkvŠm vir­ing rÝki innan fyrirtŠkisins fyrir tilvist og sko­unum annarra, milli einstakra starfsmanna og milli starfsmanna og stjˇrnar.

  • Starfsfˇlk finni til ÷ryggis vegna ■ess a­ ■a­ hefur innsřn Ý og ßhrif ß ■rˇun vinnusta­arins og eigin starfsskilyr­a. A­ umbo­ og ßbyr­arsvi­ starfsmanna og stjˇrnenda sÚu skřr. Skřrar og einfaldar reglur gildi um samskipti, bo­lei­ir og upplřsingastreymi milli starfsmanna, stjˇrnenda og vi­skiptavina.

  • Starfsmenn fylgi ■eim reglum sem gilda um vinnutÝma, ßrangur og hßtterni. Starfsmenn hlÝti l÷gmŠtum fyrirmŠlum yfirmanna sinna, sřni ßbyrg­, hei­arleika, tr˙mennsku og vandvirkni. A­ gŠtt skuli ■agmŠlsku og tr˙na­ar um atri­i sem ■eir ver­a ßskynja Ý starfi hvort heldur er um mßlefni vi­skiptavina e­a fyrirtŠkisins.

  • Starfsm÷nnum ver­i skapa­ar a­stŠ­ur til a­ samrŠma kr÷fur starfs- og fj÷lskyldußbyrg­ar eins og kostur er. Starfsm÷nnum ver­i gert kleift a­ minnka starfshlutfall tÝmabundi­ vegna fj÷lskyldua­stŠ­na, t.d. um÷nnun barna og sj˙kra ß heimilinu. Starfsmenn eigi kost ß hlutast÷rfum og sveiganlegum vinnutÝma eftir ■vÝ sem a­stŠ­ur leyfa.

  • Stjˇrnendur tileinki sÚr gˇ­a og ßrangursrÝka

  •  stjˇrnunarhŠtti, hafi yfirsřn yfir verksvi­ sitt og samhŠfi st÷rf undirmanna sinna svo markmi­um fyrirtŠkisins ver­i nß­ me­ sem hagkvŠmustum hŠtti. Stjˇrnendur leitist vi­ a­ hafa samrß­ vi­ starfsmenn um mßlefni fyrirtŠkisins og beiti sÚr fyrir sem vÝ­tŠkastri sßtt um stefnu og starfshŠtti.

  • Laun taki mi­ af kr÷fum til starfsins, hŠfni starfsmannsins og frammist÷­u Ý starfi. A­ launakj÷r la­i a­ hŠft starfsfˇlk og haldi ■vÝ Ý starfi.

  • SÝ- og endurmenntun starfsmanna og stjˇrnenda ver­i hluti af umbˇtastarfi innan fyrirtŠkisins svo og markmi­um um ßnŠgju starfsmanna og vi­skiptavina ver­i nß­. Ůannig sŠki starfsmenn reglulega sÝ- og endurmenntun til a­ efla fag■ekkingu sÝna Ý samrŠmi vi­ sÝbreytilegar kr÷fur sem ger­ar eru af vi­skiptavinum.

  • Vinnua­sta­a, a­b˙na­ur og hollustuhŠttir ß vinnusta­num sÚu til fyrirmyndar.